Waterstof maken kun je zelf, zegt Honda, en daarom komt de fabrikant met een brandstofopwekker annex tankstation op zonne-energie voor thuisgebruik. Wie zijn FCX Clarity ’s nachts aan het station haakt, kan de volgende ochtend 50 tot 60 km rijden.

Follow up:

Erg veel waterstof produceert het station namelijk niet: 0,5 kg in acht uur. Voor langere afstanden moet een FCX-rijder toch echt bij een ‘fast filling station’ op bezoek. Het opwekken ervan kost echter alleen zonne-energie omdat er een paneel met 6 kW vermogen op is gemonteerd. Gebruikers kunnen dat paneel ook aansluiten op een ’smart grid’ waarbij zij overtollige zonnestroom kunnen teruggeven aan het net.

Honda bouwt al langer aan thuisvulstations voor auto’s met een brandstofcel. Normaal bestaat zo’n station uit een voorziening om het water te elektrolyseren, en een compressor om waterstof onder hoge druk uit te leveren. Die laatste functie is nu overgenomen door het elektrolyse-gedeelte, waardoor de dure compressor is komen te vervallen. Honda zegt echter niet wat de thuispomp kost.

Riversimple, de groep die een personenauto op waterstof ontwikkelt, meldt dat de auto wellicht volgend jaar al klaar voor de markt. De compact vormgegeven tweezitter is dan te leasen voor een bedrag van ongeveer 335 dollar/per maand.

Follow up:

Riversimple gooit het bij het ontwikkelen van hun waterstofauto over een andere boeg. Het platform waar de auto op gebouwd wordt, is ‘open source’. Dat wil zeggen dat iedereen die zich wil mengen in het proces welkom is. Ook alle technische kennis die Riversimple in de auto verwerkt is openbaar. Deze manier van bouwen is vergelijkbaar met het Nederlandse C,MM,N project.

Voor de voortstuwing van de auto levert een brandstofcel van 6 kW de benodigde energie voor de elektromotor. Op een volle tank waterstof (1 kg) rijdt de Riversimple zo’n 385 kilometer. De topsnelheid bedraagt 80 km/uur. Volgens de ontwerpers van de brandstofcel is dat vergelijkbaar met een gemiddeld brandstofverbruik van 1:127 bij een gewone benzineauto. Als alles naar verwachting loopt, rollen de eerste 50 exemplaren volgend jaar van de lopende band.

Hugo Spowers, de drijvende kracht achter het Riversimple project, stelt dat de auto-industrie dusdanig concurrerend is, dat de ontwikkeling van een optimaal energiezuinige auto onmogelijk is. Via het Open Source-principe is de ontwikkeling van een dergelijke auto sneller te realiseren. Vertouwen in de overheden om deze technieken te stimuleren, heeft de projectleider niet.

Het Riversimple-project maakt onderdeel uit van de 40 Fires Foundation.Een stichting die met geld van donateurs zich inzet voor ‘de ontwikkeling van platformen voor energiezuinige voertuigen die de samenleving en het milieu ten goede komen’.

In een persmededeling belooft Toyota vandaag dat het uiterlijk in 2015 komt met een brandstofcel hybride auto, met waterstofaandrijving. Het gaat dan niet meer om een experimentele auto, maar om Toyota’s die de consument gewoon bij de dealer kan kopen. Deze Fuel Cell Hybrid Vehicle (ook wel FCHV genoemd) zullen door Toyota wereldwijd aan het modellengamma worden toegevoegd.

De introductie ervan wordt voorafgegaan door de marktintroductie van zowel plug-in hybrides – waarmee nu in Europa, in Japan en in de VS in de praktijk wordt getest – als de start van de verkoop van volledig elektrische auto’s (EV) voor dagelijks gebruik. Beide staan op dit moment gepland voor het jaar 2012. Het voordeel van de brandstofcel hybrideauto ten opzichte van een volledig elektrische auto is dat de actieradius aanzienlijk groter is en ook goed bruikbaar is in grotere auto’s, bestelbusjes en vrachtwagens.

In 2002 werd de eerste brandstofcel hybride auto van Toyota in de Verenigde Staten en Japan op de markt gebracht. De techniek is niet gebaseerd op een verbrandingsmotor, maar op een brandstofcel, waarin de waterstof wordt omgezet in elektriciteit. Met honderd exemplaren van de nieuwste generatie van de waterstofauto, de op de Toyota Highlander gebaseerde FCHV-advanced, wordt op dit moment een duurtestprogramma afgewerkt. Twee onafhankelijke meetinstituten hebben inmiddels in opdracht van het Amerikaanse Ministerie van Energie de FCHV-advanced onderzocht en kwamen tot de conclusie dat de waterstofauto zo’n zevenhonderd kilometer ver komt op een tank. Bij dagelijks gebruik, gemeten in en rond Santa Monica en San Diego, komt het verbruik van de waterstofauto uit op 1 op 29. De enige uitstoot bestaat daarbij uit waterdamp.

Toyota zet de komende drie jaar meer dan honderd testvoertuigen met brandstofcel in op Amerikaanse bodem. Daarmee wil de fabrikant vooruitlopen op de commerciële introductie van zijn eerste brandstofcelauto in 2015.

Follow up:

De auto’s worden alleen ingezet in de staten Californië en New York, omdat daar al een infrastructuur bestaat voor het tanken van waterstof. Toyota zet de auto’s in bij universiteiten, bedrijven en overheidsinstellingen.

Jim Lentz, Toyota’s hoogste man in de Verenigde Staten, wil vol inzetten op de ‘elektrificatie’ van het wagenpark. ‘We zullen de kosten van de brandstofcel sterk moeten drukken om succes te hebben. En er moeten tankfaciliteiten komen voor waterstof. Kosten omlaag krijgen geldt ook voor de accupakketten van elektrische auto’s en ook hier hebben we infrastructuur nodig om op te laden’, aldus Lentz. Ook de plug-in-Prius doorloopt een testfase in de Verenigde Staten, tegelijk met Europa en Japan.

DEN HAAG -  Minister Camiel Eurlings (Verkeer) stelt 5 miljoen euro subsidie beschikbaar voor bedrijven die proeven doen met rijden op waterstof.

Hij wil zo het ontwikkelen van waterstoftechniek in het vervoer stimuleren. Het gaat om personen- en vrachtauto’s, bussen en andere voertuigen.

Eurlings wil nieuwe vormen van duurzame mobiliteit een duwtje in de rug geven. Elektrisch en hybride rijden zijn andere voorbeelden daarvan, waarvoor 10 miljoen subsidie is uitgetrokken. Er bestaat daarnaast een programma Auto van de Toekomst om nieuwe technieken te ontwikkelen die auto’s zuiniger kunnen maken.

Ford test 10 Focus-modellen met een brandstofcel op IJslandse bodem. De afgelopen 4 jaar hebben 30 van deze modellen, die met Amerikaans overheidsgeld zijn gebouwd, al testtrajecten doorlopen in Amerika en Canada.

Follow up:

Gezamenlijk hebben de brandstofcelauto’s ongeveer 800.000 kilometer gereden. De Amerikaans/Canadese testtrajecten zijn nog niet voltooid, maar Ford heeft besloten 10 exemplaren naar IJsland te verschepen. De auto’s worden daar geleast aan bedrijven. De geologische compositie van IJsland leent zich uitstekend voor het produceren van waterstof. De IJslandse regering en Shell beheren al zes jaar waterstoftankstations in de hoofdstad Reykjavik.

De overgang naar het gebruik van waterstof en brandstofcellen versoepelen en versnellen. Dat is de doelstelling van de vereniging DutchHy, die op 10 december tijdens het 7e Nationale Waterstof en Fuel Cell Congres is opgericht. In de vereniging nemen overheden, instellingen en bedrijven deel.

Frank de Bruijn, voorzitter DutchHy: “De waterstof en brandstofceltechnologie zijn rijp voor grootschalige demonstraties. Omdat deze demonstraties complex en kostbaar zijn, slaan de bedrijven, overheden en kennisinstellingen door de oprichting van DutchHy de handen ineen om de demonstraties met de grootste slaagkans op een commercieel vervolg te definiëren en op te zetten”

De komende tijd wil DutchHy een samenhangend aantal demonstratieprojecten beginnen, waarbij opschaling van projecten en een optimale inrichting en vervolgens benutting van een tankinfrastructuur, een belangrijke rol spelen en optimale condities voor “made in Holland” waterstof en brandstofcellen creëren. Ook moet waterstof een prominentere plaats op de nationale agenda krijgen.

De oprichting van de vereniging DutchHy is voortgekomen uit een intentieverklaring die de gemeenten Amsterdam, Rotterdam en Arnhem eind november 2008, samen met bedrijven en kennisinstellingen ondertekenden, met als doel het gebruik van waterstof in het transport in een stroomversnelling te brengen.

De achilleshiel van de brandstofcel is duurzaamheid en kosten. Dat zijn de ervaringen in het Europese proefproject HyFleet:CUTE, waarvan de Amsterdamse waterstofbussen van Mercedes-Benz deel van uitmaken.

Follow up:

Met door waterstof aangedreven bussen is sinds 2003 in totaal 2,6 miljoen kilometer gereden. Het gaat om 33 bussen die zijn gebruikt in zeven Europese steden, waaronder Amsterdam. Er zijn 8,5 miljoen passagiers mee vervoerd. De brandstofcel ging gemiddeld 4.000 gebruiksuren mee. Daar is nog verbetering nodig, stelt Monika Kentzler, projectleider van HyFleet:CUTE.

Frits van Drunen van de Amsterdamse stadsvervoerder GVB verwacht dat serieproductie op termijn positief uitpakt voor de kosten van de brandstofcel en ook de duurzaamheid. ‘Serieproductie van door waterstof aangedreven bussen is in mijn optiek de oplossing voor een echte doorbraak’, zegt Van Drunen. ‘Nu zijn ze te duur. We hebben het geld er kortom niet voor, terwijl deze bussen in de binnensteden wel de oplossing zijn doordat ze nul emissie hebben. Je pakt het fijnstofprobleem in de stad daarmee veel effectiever aan dan met CO2-neutrale bussen op biodiesel of biogas.’

Wat vindt de passagier eigenlijk van een brandstofcelbus? 83 procent van de buspassagiers en bijna alle omwonenden laten zich positief uit over de door waterstof aangedreven bus in Amsterdam. Dat is naar voren gekomen uit een enquête van het GVB. Volgens Van Drunen zijn de mensen enthousiast over het feit dat er geen schadelijke emissie is bij deze bussen. Bovendien prijzen velen (vooral omwonenden) de stille aandrijving.

Dit is de Mercedes B-Klasse F-Cell met brandstofcel zoals hij dit jaar nog in kleine serieproductie gaat. Hij debuteert in Frankfurt op de IAA.

Het gaat om een serie van 200 voertuigen, bedoeld voor klanten in Europa en de VS, waarvan niet bekend is of die de auto leasen of een (fors) aankoopbedrag betalen. Nieuw aan deze brandstofcelauto is het vermogen om bij extreem koud weer te kunnen starten: de B-Klasse slaat ook aan bij een temperatuur van -25 graden. De F-Cell haalt 400 km op een tank waterstof. Mercedes-Benz spreekt wat verbruik betreft zelf van ‘het equivalent van 3,3 liter diesel op 100 km’. De elektromotor heeft een vermogen van 100 kW en bovendien 290 Nm trekkracht, vergelijkbaar met de dieselversie B 200 CDI.

Mercedes wordt waarschijnlijk de eerste autoproducent die het gaat lukken om waterstofauto’s in serie te produceren. Het voornemen is de B-Klasse met brandstofcellen in het eerste kwartaal van 2010 af te leveren. Dan zullen 200 gelukkigen in Europa en de VS naarstig op zoek moeten gaan naar een tankstation waar zij waterstof bij kunnen tanken. Qua tijd is dat  bijtanken een fluitje van een cent: in minder dan 3 minuten is de tank vol. Overigens hoef je niet al te vaak te tanken: de actieradius is een respectabele 400 kilometer.

De auto combineert een brandstofcel - die uit waterstof elektriciteit maakt en als enige uitstoot water produceert - met een elektromotor die volgens Mercedes vergelijkbaar is met een 2 liter 4 cilinder benzine uitvoering.

Om de prestaties te optimaliseren en het verbruik van waterstof te temperen gebruikt de auto een 35 kW lithium-ion batterij om remenergie op te slaan die vervolgens wordt ingezet voor extra acceleratie. Wat de auto moet kosten is nog niet bekend gemaakt.